https://panorama.tvaruzky.cz/ 2026-05-07T09:59:26+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/ https://panorama.tvaruzky.cz/lib/tpl/mot/images/favicon.ico text/html 2017-05-30T21:13:09+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:baleni_tvaruzku?rev=1496171589&do=diff Pakowanie twarożków Z połowy ubiegłego wieku pochodzą pierwsze wzmianki dotyczące dawnego [pakowania twarożków] j luzem w skrzyniach zwrotnych z masywnych desek ściągniętych obręczami. Rozwój produkcji i handlu na przełomie XIX i XX wieku związany był z produkcją lekkich [skrzynek], o jednorazowych, zwykle w [kształcie prostokątnym]. Od lat 60 XX wieku pojawiają się opakowania kombinowane z drewna i kartonu i następnie tylko [kartonowe]. text/html 2017-05-30T21:13:09+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:doprava_tvaruzku?rev=1496171589&do=diff Transport twarożków Dużo twarożków od początku sprzedawano na targach w Ołomuńcu albo handlowcom ołomunieckim. Pierwszymi przewoźnikami większych ilości twarożków na dłuższych trasach byli furmanie, którzy również po drodze zajmowali się sprzedażą twarożków aż do miejsca przeznaczenia. Tradycja ta występuje jeszcze w doniesieniach z początku XX wieku. Nowe możliwości przewozu twarożków przychodzą w ostatnich dziesięcioleciach XIX wieku w związku z budową dróg żelaznych. Dla małych producentów b… text/html 2017-05-30T21:13:10+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:druhy_tvaruzku?rev=1496171590&do=diff Garunki twarożków W połowie XIX wieku, kiedy produkcja domowa powoli przekształcała się w produkcję na zlecenie i produkcję warsztatową, pojawia się pierwszy podział twarożków według wymiaru i częściowo według kształtu. [gatunki twarożków:O-33] Pierwsze wzmianki dotyczące podziału podaje ołomuniecki producent twarożków i handlowiec H. Selinger w 1870 r. – chodziło o podział w skali liczbowej od „jedynek“ po „siódemki“. Grupa [typów twarożków], jest stopniowo zawężona, producenci dążyli do dost… text/html 2017-05-31T18:02:50+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:export_tvaruzku?rev=1496246570&do=diff Eksport twarożków Monarchia Austro-Węgierska reprezentowała bardzo dobry rynek zbytu, mianowicie jej stolica Wiedeń z bardzo wysokim popytem na twarożki, podobnie jako pobliskie duże miasta przemysłowe (Ostrawa, Brno). Już w połowie XIX wieku funkcjonują tutaj hurtownie, zajmujące się nie tylko zaopatrywaniem miasta i okolic, ale też ekspedycją twarożków „…dalej na południe …“. W nastarszej wzmiance dotyczącej eksportu twarożków w drugiej połowie XIX wieku (1870 r.) wymienione są dostawy nie t… text/html 2017-05-30T21:13:10+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:formovaci_stroj?rev=1496171590&do=diff Wzrost produkcji i ogólny rozwój techniczny stoją u podstaw potrzeby konstruowania pierwszych, ręcznie napędzanych [maszyn formujących] na początku XX wieku. Maszyny formujące stosowane były również do produkcji innych gatunków sera. Produkcja za pomocą tych maszyn wynosiła niemal 10 000 sztuk na godzinę (w przypadku bardziej [nowoczesnych maszyn]). Niektórzy producenci twarożków byli konserwatywni, mówiąc „…że twarożki nie są podobno tak smaczne …“. Wątpliwości dotyczących produkcji maszynowej … text/html 2017-05-30T21:13:10+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:formovani?rev=1496171590&do=diff Z ugniecionego, udeptanego albo zmielonego twarogu powstawał kształt przyszłego twarożka różnymi procedurami, nazwanymi według wybranej techniki i często też powstających dźwięków. „Chlapanie“ jest najstarszą techniką, która utrzymywana była w warsztatach drobnych producentów do początku XX wieku. Właściciel zakładu albo jego pracownice wygniotły z twarogu kulkę i przez jej ściskanie w dłoniach powstawał kształt twarożka, z którym jako z kółkiem przejechały po płaskiej powierzchni gontu, żeby do… text/html 2017-05-30T21:13:10+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:klapacka?rev=1496171590&do=diff Z ostatnich lat XIX wieku pochodzi pierwsza wzmianka dotycząca ręcznych form do twarożków, tzw. „kołatek“. Formy zwykle produkowane były przez miejscowych rzemieślników, mianowicie przez stelmachów i tokarzy w drewnie. W miejscowości Loštice znana była produkcja form w firmie Františka Tomáška, z której pochodzi również dokładny opis produkcji. text/html 2017-05-31T18:02:19+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:selsky_tvaruzek?rev=1496246539&do=diff Twarożki sielskie Tradycja produkcji domowej stoi na początku fabrycznej produkcji twarożków. Z twarogu po osoleniu i ugnieceniu dłońmi tworzono bochenki, większe od póżniej fabrycznie produkowanych twarożków, zwykle o średnicy 8 - 9 cm. Takie bochenki suszono na deskach w rzędach po dwu albo trzech obok siebie. Deskę wysunięto zwykle z okna spiżarni albo umieszczono na słońce, to jednak dopiero po wstępnym lekkim podsuszeniu, żeby twarożki nie pękały. Ususzone twarożki opłukiwane były serwatką… text/html 2017-05-30T21:13:10+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:suseni_koupani?rev=1496171590&do=diff Suszenie i kąpanie Po nadaniu twarożkom ich przyszłego kształtu układano twarożki na gonty – cienkie, niestrugane deski o wymiarach ok. 130 x 25 i grubości ok. 2 cm. Wymiar gontów dostosowany był do potrzeb suszarni i dopiero produkcja maszynowa wprowadziła wymiary ujednolicone. Niestrugane gonty zapobiegały ślizganiu twarożków. Kiedyś twarożki suszono na dworze [na słońcu]. Wymiar gontów zwykle umożliwiał umieszczenie kopy twarożków, jednak stosowano też gonty przeznaczone na pół kopy.… text/html 2017-05-30T21:13:10+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:tvaroh?rev=1496171590&do=diff Twaróg producent przywoził w [cebrach] albo workach od rolników, z targów albo mleczarni do domu, gdzie dochodziło do jego ważenia ze względu na potrzebę ustalenia ilości soli. Na 100 kg zimą odmierzano od 3,5 do 4 kg soli, latem do 5 kg. Okres dojrzewania bardziej słonych twarożków był dłuższy. Od 1 do 3 dni leżał twaróg w niskich beczkach, w których był też mieszany. W razie mielenia w młynku sól dodawano dopiero po pierwszym albo raczej drugim mieleniu (mielenie odbywało się często 4x), żeby … text/html 2017-05-30T21:13:10+02:00 https://panorama.tvaruzky.cz/doku.php/pl:kdy_se_vyrabely:historie_vyroby:zrani?rev=1496171590&do=diff Dojrzewanie Skrzynie z opłukanymi twarożkami umieszczane były w piwnicy, gdzie raz na dwa dni dochodziło do ich „przerzucania“, sklejone twarożki oddzielane były „ślizgowo“. [Skrzynie] układano do stosów w kształcie krzyża i wymiar pozostawionej szczeliny decydował o szybkości dojrzewania (przyspieszenie następowało dzięki ograniczeniu dostępu powietrza). Po przerzucaniu górne skrzynie przemieszono na dół i dolne do góry z powodu równomiernego dojrzewania. Po trzecim przerzuceniu uzyskiwały twa…